Αρτηριοσκλήρυνση. Είναι η Χοληστερίνη ο Ένοχος;

Εδώ και αρκετά χρόνια, για το πρόβλημα της αρτηριοσκλήρυνσης (ή αθηρωμάτωσης), και κατ’ επέκταση των καρδιαγγειακών παθήσεων, έχει ενοχοποιηθεί η υψηλή χοληστερόλη (ή χοληστερίνη). Από την άλλη, υπάρχουν ορισμένοι, και ίσως όχι λίγοι, που υποστηρίζουν ότι η χοληστερίνη έχει “δαιμονοποιηθεί” υπερβολικά και δε θα έπρεπε να ασχολούμαστε τόσο με τις τιμές της.

Τελικά ποιά είναι η αλήθεια; 

Σε αυτό το άρθρο συγκεντρώσαμε επιγραμματικά τα επιστημονικά δεδομένα για το ρόλο της χοληστερίνης (ή πιο σωστά χοληστερόλης όπως λέγεται) στην αθηρωμάτωση.

“Η Υπόθεση της Χοληστερόλης”: Πόσο απόλυτος είναι ο ρόλος της στην Αθηρωμάτωση;

Σύμφωνα με την “υπόθεση της χοληστερόλης”, οι υψηλές τιμές της χοληστερόλης είναι ο κύριος παράγοντας καρδιαγγειακού κινδύνου , ενώ η μείωσή της μειώνει αντίστοιχα και τον κίνδυνο. Συγκεκριμένα, η ολική χοληστερόλη και ειδικά η LDL, που φέρει και τον χαρακτηρισμό της “κακής”, αποτελούν τους πιο κλασικούς δείκτες εκτίμησης καρδιαγγειακού κινδύνου. Αντίθετα, η HDL έχει χαρακτηριστεί ως “καλή” αφού σχετίζεται με μείωση του καρδιαγγειακού κινδύνου. Αξίζει να σημειώσουμε όμως ότι αυτό αφορά περισσότερο στο πόσο λειτουργική είναι, παρά στις απόλυτες τιμές της. 

Επιπλέον, η δυσλιπιδαιμία, που μπορεί να περιλαμβάνει και υψηλές τιμές τριγλυκεριδίων, έχει χαρακτηριστεί  όχι μόνο ως παράγοντας κινδύνου, αλλά καθιερωμένη αιτία της θνησιμότητας από καρδιαγγειακά επεισόδια σε παγκόσμιο επίπεδο. Για πολλά χρόνια, η χοληστερόλη άλλωστε θεωρούνταν η κύρια, και ίσως και μοναδική, αιτία της αθηρωμάτωσης. 

Στη σύγχρονη εποχή όμως, οι επιστημονικές μελέτες έχουν αναδείξει το πρόβλημα της αρτηριοσκλήρυνσης ως μια πολυπαραγοντική κατάσταση. Η αρτηριοσκλήρυνση ορίζεται πλέον ως μια χρόνια φλεγμονή, η οποία εξελίσσεται σταδιακά.  Αφορά στη συσσώρευση ενός συνόλου κυττάρων του ανοσοποιητικού συστήματος που προάγουν τη φλεγμονή στα τοιχώματα των των αρτηριών  όπου προκαλούν αλλοιώσεις, με εμφάνιση έντονου οξειδωτικού στρες, παραγωγή δηλαδή αυξημένων ελεύθερων ριζών.  Αυτά τα φαινόμενα οδηγούν στη δημιουργία της λεγόμενης αθηρωματικής πλάκας. Ενός σχηματισμού που τελικά οδηγεί σε απώλεια της ελαστικότητας των αγγείων και μείωση της διαμέτρου τους. Γεγονός που έχει ως αποτέλεσμα να εμποδίζεται η ομαλή κυκλοφορία του αίματος, με αποτέλεσμα, αν δε γίνει έγκαιρη διαχείριση, να οδηγήσει στα καρδιαγγειακά επεισόδια, όπως έμφραγμα και εγκεφαλικό.

Παράγοντας κινδύνου που ενεργοποιεί αυτή την κατάσταση φλεγμονής είναι πράγματι η αυξημένη χοληστερόλη και ειδικά η LDL, αλλά και υπολειμμάτων πρωτεΐνης που μεταφέρουν τριγλυκερίδια. Είναι όμως ακόμα και η υπεργλυκαιμία, το γνωστό “ζάχαρο” που εκδηλώνεται στο Διαβήτη. Κι αυτό γιατί οι περίσσειες ποσότητες γλυκόζης στο αίμα προάγουν τις καταστάσεις οξειδωτικού στρες στα αγγεία. Άλλοι παράγοντες είναι η αυξημένη ηλικία (άνω των 60 ετών), η υπέρταση, η παχυσαρκία, και το κάπνισμα. 

Αυτό που είναι σημαντικό να κρατήσουμε ως επιγραμματική πληροφορία, είναι ότι η αρτηριοσκλήρυνση δεν είναι μια κατάσταση που γίνεται από τη μια μέρα στην άλλη, αλλά ούτε και ότι οφείλεται σε ένα μόνο παράγοντα όπως θεωρούνταν παλιότερα ότι είναι η αυξημένη χοληστερόλη. 

Για αυτό και αρκετές έρευνες δείχνουν ότι η αντιμετώπιση της χοληστερόλης ως μοναδικού παράγοντα κινδύνου μπορεί να μην επηρεάσει σε ουσιαστικό βαθμό την εξέλιξη σε αρτηριοσκλήρυνση. Φαίνεται ότι έχουμε ακόμα πολλά να μάθουμε για τους λόγους και κυρίως τους μηχανισμούς που δημιουργείται η αρτηριοσκλήρωση. 

Σε αυτό που σίγουρα  συνηγορούν οι επιστήμονες, είναι ο κρίσιμος ρόλος που παίζει η ήπια, χρόνια, και χωρίς προφανή συμπτώματα, φλεγμονή και το οξειδωτικό στρες. 

Αντιφλεγμονώδη και Αντιοξειδωτικά: Πώς επιδρούν ενάντια στην Αθηρωμάτωση;

Η επιστημονική κοινότητα έχει αναδείξει τον κρίσιμο ρόλο που παίζει η διατροφή αλλά και η άσκηση ενάντια στην δημιουργία αθηρωματικής πλάκας, και κατά συνέπεια της αρτηριοσκλήρυνσης. Κι αυτό αποκτά ιδιαίτερη σημασία όταν αναζητά κανείς το συγκεκριμένο ρόλο που έχει ο τρόπος ζωής στην προστασία των αγγείων. Όπως φαίνεται λοιπόν, ο μηχανισμός με τον οποίο οι κατάλληλες διατροφικές μας επιλογές και η σωματική κίνηση επηρεάζουν ωφέλιμα το καρδιαγγειακό σύστημα, είναι μέσω της αντιφλεγμονώδους και της αντιοξειδωτικής τους δράσης.

Και ποιές είναι οι πιο κατάλληλες επιλογές στην καθημερινότητα;

Όσον αφορά στη διατροφή, η Μεσογειακού τύπου, είναι ένα κατεξοχήν παράδειγμα αντιφλεγμονώδους διατροφής: πολλές φυτικές ίνες, βιταμίνες, αντιοξειδωτικά, και θρεπτικά συστατικά, από τρόφιμα όπως φρούτα, λαχανικά, όσπρια δημητριακά ολικής άλεσης, περιορισμένες ποσότητες κορεσμένων λιπαρών και κόκκινου κρέατος, και κύρια πηγή λιπαρών το ελαιόλαδο.  Όταν πρόκειται για την σωματική άσκηση, ο συνδυασμός αερόβιας και με αντιστάσεις άσκηση, φαίνεται ότι είναι ο ιδανικός. 

Οι υγιεινές, όπως συχνά περιγράφονται, επιλογές στο τρόπο ζωής, όπως η διατροφή και η άσκηση, ωφελούν στη βελτίωση όλων των παραγόντων κινδύνου για αρτηριοσκλήρυνση: χοληστερόλης,  τριγλυκεριδίων, “ζαχάρου” (υπεργλυκαιμίας), παχυσαρκίας, και υπέρτασης. Επιπλέον όμως, και πολύ σημαντικά, αποτελούν μια αντιφλεγμονώδη και αντιοξειδωτική ασπίδα ενάντια στην αθηρωματική πλάκα και την αρτηριοσκλήρυνση ^(1-3). 

Zeta Colest: Μια Φυσική Βοήθεια στη Χοληστερόλη 

Το Zeta Colest είναι ένα φυσικό συμπλήρωμα διατροφής με συστατικά που, όπως δείχνουν οι κλινικές μελέτες συμβάλλουν στη ρύθμιση της χοληστερόλης. Επιπλέον όμως, παρουσιάζουν αντιφλεγμονώδεις και αντιοξειδωτικές ιδιότητες, που όπως περιγράψαμε είναι πολύ σημαντικές για το καρδιαγγειακό σύστημα. 

Η σύνθεση του Zeta Colest περιέχει εκχυλίσματα από Μαγιά Κόκκινου Ρυζιού, το φυτό Berberis με  Βερβερίνη, το Γαϊδουράγκαθο με Σιλυμαρίνη, Γκουγκουλστερόνες από το φυτό Guggul. 

Και πως βοηθούν,  αυτά τα συστατικά σύμφωνα με τις επιστημονικές μελέτες;

Η Μαγιά Κόκκινου Ρυζιού, κυρίως χάρη στην Μονακολίνη που περιέχει, μειώνει τη σύνθεση χοληστερόλης από τον οργανισμό. Γεγονός εξαιρετικά σημαντικό, καθώς όπως είδαμε, το συντριπτικά μεγαλύτερο μέρος χοληστερόλης το φτιάχνει το ίδιο το σώμα μας. Η Βερβερίνη, αυξάνει την απομάκρυνση της LDL χοληστερόλης από την κυκλοφορία του αίματος, της λιποπρωτεΪνης δηλαδή που εμπλέκεται στο σχηματισμό της αθηρωματικής πλάκας. Επιπλέον, η Σιλυμαρίνη και οι Γκουγκουλστερόνες βοηθούν στην απομάκρυνση περίσσειας χοληστερόλης από τον οργανισμό, αλλά και στην αυξημένη απορρόφηση της Βερβερίνης ^(4-9). 

Το αξιοσημείωτο όμως είναι ότι οι έρευνες αναδεικνύουν τις αντιοξειδωτικές και αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες των ουσιών που περιέχονται στο Zeta Colest. Γεγονός που προσθέτει ακόμα ένα χρήσιμο κομμάτι στο πολυσύνθετο όπως είδαμε “παζλ” που λέγεται αθηρωματική πλάκα και αρτηριοσκλήρυνση. 

Έτσι, το Zeta Colest αποτελεί μια πολύπλευρη και στοχευμένη φυσική επιλογή, όχι μόνο σε ζητήματα χοληστερόλης, αλλά και γενικότερα στο καρδιαγγειακό σύστημα.

1. Tsoupras A, Lordan R, Zabetakis I. Inflammation, not Cholesterol, Is a Cause of Chronic Disease. Nutrients. 2018 May 12;10(5):604. doi: 10.3390/nu10050604.
2. Xing Y, Lin X. Challenges and advances in the management of inflammation in atherosclerosis. J Adv Res. 2025 May;71:317-335. doi: 10.1016/j.jare.2024.06.016.
3. Batty M, Bennett MR, Yu E. The Role of Oxidative Stress in Atherosclerosis. Cells. 2022 Nov 30;11(23):3843. doi: 10.3390/cells11233843.
4. Cicero AFG, Fogacci F, Zambon A. Red Yeast Rice for Hypercholesterolemia: JACC Focus Seminar. J Am Coll Cardiol. 2021 Feb 9;77(5):620-628. doi: 10.1016/j.jacc.2020.11.056. PMID: 33538260.
5. Huang Y, Li P, Li Z, Zhu D, Fan Y, Wang X, Zhao C, Jiao J, Du X, Wang S. Red yeast rice dietary intervention reduces oxidative stress-related inflammation and improves intestinal microbiota. Food Funct. 2022 Jun 20;13(12):6583-6595. doi: 10.1039/d1fo03776e. 
6. Wang Y, Zidichouski JA. Update on the Benefits and Mechanisms of Action of the Bioactive Vegetal Alkaloid Berberine on Lipid Metabolism and Homeostasis. Cholesterol. 2018 Jul 2;2018:7173920. doi: 10.1155/2018/7173920.
7. Song D, Hao J, Fan D. Biological properties and clinical applications of berberine. Front Med. 2020 Oct;14(5):564-582. doi: 10.1007/s11684-019-0724-6.
8. Lan J, Zhao Y, Dong F, Yan Z, Zheng W, Fan J, Sun G. Meta-analysis of the effect and safety of berberine in the treatment of type 2 diabetes mellitus, hyperlipemia and hypertension. J Ethnopharmacol. 2015 Feb 23;161:69-81. doi: 10.1016/j.jep.2014.09.049.
9. Camini FC, Costa DC. Silymarin: not just another antioxidant. J Basic Clin Physiol Pharmacol. 2020 Mar 5;31(4):/j/jbcpp.2020.31.issue-4/jbcpp-2019-0206/jbcpp-2019-0206.xml. doi: 10.1515/jbcpp-2019-0206.
10. Xiao F, Gao F, Zhou S, Wang L. The therapeutic effects of silymarin for patients with glucose/lipid metabolic dysfunction: A meta-analysis. Medicine (Baltimore). 2020;99(40):e22249. doi:10.1097/MD.0000000000022249.
11. Deng R. Therapeutic effects of guggul and its constituent guggulsterone: cardiovascular benefits. Cardiovasc Drug Rev. 2007 Winter;25(4):375-90. doi: 10.1111/j.1527-3466.2007.00023.x. PMID: 18078436.